Хезмәт көне шулай ук Халыкара хезмәткәрләр көне һәм Беренче май буларак та билгеле. Ул дөньяның күп илләрендә дәүләт бәйрәме. Гадәттә ул 1 май тирәсендә була, ләкин кайбер илләр аны башка көннәрдә дә билгеләп үтә.
Хезмәт көне еш кына эшчеләрнең хокукларын яклау көне буларак кулланыла.
Хезмәт көне һәм 1 май - 1 майда еш кына билгеләп үтелә торган һәм катнаш рәвештә үткәрелә торган ике төрле бәйрәм:
1. Хезмәт көне, шулай ук Халыкара хезмәткәрләр көне буларак та билгеле, эшчеләр хокуклары турында. Ул гадәттә 1 май тирәсендә билгеләп үтелә, ләкин берничә ил аны башка көннәрдә дә билгеләп үтә.
2. 1 май - күп илләрдә яз, яңадан туу һәм уңдырышлылыкның борынгы бәйрәме.
Халыкара эшчеләр көне
Хезмәт көненең 130 еллык хезмәт хәрәкәте һәм аның бөтен дөнья буенча эшчеләрнең хәлен яхшырту өчен тырышлыклары белән тирән тамырлары бар. Кайберәүләр, эшчеләрнең әле дә очраша торган кыенлыкларын яктырту бүген дә шулай ук мөһим дип саныйлар.
Хезмәт көне еш кына дөньяның зур шәһәрләрендә парадлар, демонстрацияләр һәм кайвакыт тәртипсезлекләр көне булып тора. Шартлы рәвештә иреккә чыгу хатын-кызлар хокукларын, иммигрантларның эш шартларын һәм эшчеләрнең шартларының начарлануын үз эченә ала. Демонстрацияләр гадәттә 1 майда була һәм еш кына Беренче май протестлары дип атала.
Ни өчен 1 май бәйрәм?
Сәнәгать революциясе үсү белән бергә хезмәткә һәм профсоюзларга ихтыяҗ туды. 1850 еллар тирәсендә бөтен дөнья буенча сигез сәгатьлек хәрәкәтләр эш көнен уннан сигез сәгатькә кадәр кыскартуны максат итеп куйды. 1886 елда узган беренче конгрессында Америка Хезмәт Федерациясе 1 майда сигез сәгатьлек эш көнен таләп итеп гомуми забастовка игълан итте, бу бүгенге көндә "..." дип аталган эш көне белән тәмамланды.Печән базарындагы чуалыш.
Чикагодагы демонстрациядә халык арасында билгесез бомба шартлады, һәм полиция ут ачты. Бәрелеш нәтиҗәсендә берничә полиция хезмәткәре һәм тыныч халык һәлак булды, 60тан артык полиция хезмәткәре һәм 30-40 тыныч кеше яраланды. Нәтиҗәдә, полициягә тыныч халык теләктәшлек белдерде, йөзләгән профсоюз лидерлары һәм теләктәшләре кулга алынды; кайберләре асып үтерү җәзасына хөкем ителде. Эш бирүчеләр эшчеләр өстеннән контрольне кире кайтардылар, һәм ун яки аннан да күбрәк сәгатьлек эш көне яңадан гадәти хәлгә әйләнде.
1889 елда Икенче Интернационал, Европа социалистик партияләре һәм профсоюзлары федерациясе, 1 майны Халыкара эшчеләр көне дип билгеләде. Бүгенге көнгә кадәр 1 май бөтен дөнья буенча эшчеләр хокуклары символына әйләнде.
Ничек кенә булмасын, Беренче май бәйрәме күптән инде төрле коммунистик, социалистик һәм анархист төркемнәрнең демонстрацияләренең үзәк ноктасы булып тора.
Ярар, ялларыгыз матур үтсен дип өметләнәм, САУ БУЛЫГЫЗ!
Бастырып чыгару вакыты: 2022 елның 24 апреле