Фонарь бәйрәме - традицион кытай бәйрәме. Фонарь бәйрәме гореф-гадәтләре озак формалашу процессына ия, ул борынгы халык йоласына нигезләнгән, фатиха өчен дога кылу өчен утлар ачу. Фатирларны фатиха өчен ачу гадәттә беренче айның 14 нче төнендә "сынау утлары" белән башлана, ә 15 нче төн "утлары"нда кешеләр аллаларга дога кылу өчен лампалар, шулай ук "лампалар һәм чүлмәкләр җибәрү" дип тә атала, кабызырга тиеш.
Көнчыгыш Хань династиясендә будда мәдәниятенең барлыкка килүе дә Фонарь бәйрәме гореф-гадәтләренең формалашуында мөһим роль уйнаган. Хань династиясенең императоры Мин чорында Хань династиясенең императоры Мин беренче айның 15 нче төнендә сарайда һәм монастырьларда будда динен тарату өчен "Будданы күрсәтү өчен лампалар яндырырга" боерык биргән. Шуңа күрә, Кытайда будда мәдәнияте йогынтысы киңәю һәм соңрак даос мәдәнияте өстәлү белән беренче айның 15 нче көнендә фонарьлар яндыру гореф-гадәте әкренләп киңәя барган.
Төньяк һәм Көньяк династияләр чорында Фонарь фестивалендә фонарьлар кабызу гадәте популярлашты. Лян императоры Ву буддизмга нык ышанган, һәм аның сарае беренче айның 15 нче көнендә фонарьлар белән бизәлгән. Тан династиясе чорында Кытай һәм чит илләр арасында мәдәни алмашу якынайган, буддизм чәчәк аткан, һәм түрәләр һәм халык беренче айның 15 нче көнендә "Будда өчен фонарьлар кабызу" гадәти хәл булган, шуңа күрә будда фонарьлары бөтен халыкка таралган. Тан династиясеннән башлап Фонарь фестивале законлы вакыйгага әйләнгән. Ай календаре буенча беренче айның 15 нче көне - Фонарь фестивале.
Ай календаре буенча беренче айның 15 нче көне - Фонарь бәйрәме, ул шулай ук Шан Юань фестивале, Фонарь бәйрәме һәм Фонарь бәйрәме дип тә атала. Беренче ай - ай календаре буенча беренче ай, һәм борынгы кешеләр төнне "төн" дип атаганнар, шуңа күрә беренче айның 15 нче көне "Фонарь бәйрәме" дип атала.
Җәмгыять һәм заман үзгәрешләре белән, Фонарь бәйрәменең гореф-гадәтләре һәм йолалары күптән үзгәрде, ләкин ул һаман да традицион кытай халык бәйрәме булып кала. Беренче айның 15 нче көненә каршы төндә кытай халкы фонарь карау, пельмен ашау, Фонарь бәйрәме ашау, фонарь табышмакларын табу һәм фейерверклар кую кебек традицион халык бәйрәмнәрен үткәрә.
Бастырылган вакыты: 2023 елның 6 феврале
